Ik heb een reeks notities die onderbouwen waarom het intrekken van de Nederlandse nationaliteit bij het plegen van een misdrijf niet strijdig is met het gelijkheidsbeginsel. Daar wilde ik een mooi epistel van maken, maar tijdens het schrijven stelde ik mezelf de vraag: welk probleem willen we eigenlijk oplossen? Ik meen dat dit debat uiteindelijk gaat om mensen die zich niet willen voegen naar de vrije samenleving en vrijheden van anderen respecteren. Dit inspireerde mij tot de volgende oplossing:
Men voert al dertig jaar discussie over hoe nieuwkomers – ongeacht hun stamboom – tot burgers ontwikkelen, zowel migranten als lokaal geborenen, en de vrijheid omarmen, of op zijn minst deze respecteren (ook ten aanzien van andere nieuwkomers), zonder dat dit debat enige wezenlijke keuze produceert. Het is geen zuiver juridisch vraagstuk, noch is het een zuiver cultureel vraagstuk, dat bijvoorbeeld via het onderwijssysteem kan worden aangepakt. Dit vraagstuk blijft echter zo lang onopgelost omdat niemand het besluit wil maken tot het bestendigen van vrijheid in het institutionele en culturele weefsel van de samenleving.
Voor het jacobijns liberalisme is de oplossing daarom simpel. Wat fundamentele vrijheden zijn is immers kristalhelder: onder meer de vrijheid over je eigen lichaam, de vrijheid om je eigen overtuigingen en gedachten te hebben (en bijvoorbeeld het geloof van je ouders anders te beleven of te verwerpen), de vrijheid om zelf je partner uit te kiezen (ook van hetzelfde geslacht). Men kan schriftelijk verklaren deze vrijheden onvoorwaardelijk te erkennen, ook als men er geen gebruik van maakt of het er niet mee eens is (aangezien het een bureaucratische handeling is). Bedrijfstakken die essentieel zijn voor het functioneren van de moderne samenleving (zoals de financiële sector of sociale mediabedrijven) moeten van rechtswege deze verklaring in hun algemene voorwaarden opnemen en het schenden daarvan als nietigmakende omstandigheid ten aanzien van de overeenkomst aanmerken. De markt moet zo vrij mogelijk zijn, maar blijft te allen tijde ondergeschikt aan de vrijheid van het kiezende individu en diens lijdende, hongerende en bloedende lichaam.
Deze verklaring heet de Eed van Vrijheid, en het ondertekenen ervan is een voorwaarde bij bepaalde publieke rechtshandelingen, zoals het aanvragen van een identiteitsdocument of de Nederlandse nationaliteit, het aanvragen van een verblijfstitel (zoals een inreisvisum of asiel), het oprichten van een rechtspersoon (zoals een vereniging of een besloten vennootschap), het aanvragen van toeslagen of vergunningen of ontheffingen, het verkrijgen van een belastingvoordeel (zoals een ANBI-status), het deponeren van de jaarcijfers of het doen van geboorteaangifte. Aan het strijdig handelen met deze verklaring kunnen vervolgens consequenties worden verbonden uitsluitend in relatie tot de betreffende rechtshandeling waarover de Eed is afgelegd. Het zijn de Algemene Voorwaarden van de Vrije Samenleving. Wie weigert te erkennen dat anderen eigenaarschap hebben over hun lichaam of zelf onbelast hun partner mogen uitkiezen, heeft immers niets te zoeken in een vrije samenleving. Aldus sprak de Markies.
Het Jacobijns liberalisme is een volledige reconstructie van het liberalisme op basis van empirie en feiten, in de traditie van Spinoza, in plaats van de zweverige en semi-theologische uitgangspunten van de vier problematische Johnny’s (Rousseau, Locke, Mill en Rawls). Hierover later meer.
Vol verwachting klopt ons hart.